World Happiness Report 2026: jak media społecznościowe wpływają na dobrostan młodych?

Tegoroczne wydanie World Happiness Report 2026, opublikowane przez Gallup, koncentruje się między innymi na wpływie mediów społecznościowych na młodych ludzi, jakość więzi społecznych oraz poziom zaufania i poczucie wspólnoty. Eksperci zajmujący się zdrowiem psychicznym i funkcjonowaniem mediów przeanalizowali obszary uznawane dziś za jedne z kluczowych czynników kształtujących kondycję współczesnych społeczeństw.

W najnowszych badaniach poziomu szczęścia na świecie widoczny jest złożony, pozornie sprzeczny trend. Z jednej strony globalnie więcej krajów odnotowało wzrost satysfakcji z życia niż jej spadek, a największe poprawy wystąpiły głównie w państwach Europy Środkowo-Wschodniej, co wskazuje na stopniowe wyrównywanie poziomu dobrostanu w Europie. Z drugiej strony wiele rozwiniętych krajów zachodnich jest dziś mniej szczęśliwych niż w latach 2005–2010. Jednocześnie największe spadki poziomu szczęścia koncentrują się w państwach dotkniętych konfliktami zbrojnymi i niestabilnością polityczną. Oznacza to, że choć średni poziom szczęścia na świecie rośnie, zmiany te przebiegają nierównomiernie i zależą od uwarunkowań gospodarczych, społecznych oraz bezpieczeństwa.

Szczególną uwagę zwrócono na młodzież, która ze względu na wiek oraz wciąż rozwijające się kompetencje społeczne i emocjonalne znajduje się w wyjątkowo wymagającej sytuacji. Z jednej strony dorasta ona od najmłodszych lat w świecie cyfrowym, z drugiej natomiast wciąż istnieje niewiele regulacji skutecznie chroniących młodych użytkowników przed negatywnymi konsekwencjami korzystania z mediów społecznościowych.

Co robią z nami social media? 

Jednym z ciekawszych wniosków raportu jest to, że korzystanie z mediów społecznościowych dla wielu osób może być szkodliwe i negatywnie wpływać na ich dobrostan. Nie byłoby to aż tak zaskakujące, gdyby nie fakt, że badacze przedstawili trzy dowody empiryczne, które dość paradoksalnie pokazują, jak bardzo ludzie byliby skłonni zapłacić, aby wyeliminować social media z życia, gdyby dotyczyło to wszystkich jednostek w ich społeczności.

Pierwsze badanie wykazało, że ludzie są skłonni zapłacić bardzo niewiele lub wcale, aby móc korzystać z platform społecznościowych, natomiast oczekiwaliby znacznej kwoty, by przestać z nich korzystać. Sugeruje to, że wielu użytkowników postrzega korzystanie z social mediów jako marnowanie czasu, mimo że trudno im całkowicie z nich zrezygnować.

Drugie badanie pokazało, że korzystanie z Facebooka wiąże się ze spadkiem dobrostanu; użytkownicy byli bardziej zestresowani i odczuwali mniej satysfakcji z życia. Nawet po miesiącu przerwy od platformy wielu z nich wciąż wymagałoby znaczącej kwoty, by całkowicie z niej zrezygnować.

Trzecie badanie, najbardziej pouczające, wykazało, że młodzi użytkownicy Instagrama i TikToka wymagali sporej kwoty pieniędzy, by przestać korzystać z tych platform, ale jednocześnie byliby gotowi zapłacić, aby usunąć je z życia całej społeczności. Pokazuje to zjawisko tzw. negatywnych skutków zewnętrznych dla nieużytkowników – media społecznościowe narzucają koszty także tym, którzy ich nie używają.

Z tych badań wynika jeden wniosek: jeśli media społecznościowe nie istniałyby, wielu ludzi byłoby lepiej, mimo że społeczna presja i przyzwyczajenie sprawiają, że nadal z nich korzystają. Pojedyncza rezygnacja jest zatem znacznie trudniejsza - powoduje wykluczenie społeczne i wrażenie nie bycia całkiem obecnym w przestrzeni innych ludzi. A jak możemy się domyślać - ma to szczególne znaczenie dla nastolatków w okresie dojrzewania. 

Pogarszający się dobrostan młodzieży a korzystanie z mediów społecznościowych

W badaniu przeprowadzonym wśród amerykańskich nastolatków większość respondentów przyznała, że wolałaby ograniczyć korzystanie z mediów społecznościowych lub całkowicie z nich zrezygnować. Trzy platformy, które w ankiecie wskazano jako te, które mogłyby nie istnieć, to: X (Twitter), TikTok i Snapchat. Co ciekawe, na podobne pytanie - dotyczące tego, co usunęliby z wirtualnego świata dorośli, gdyby mieli taką możliwość - rodzice amerykańskich nastolatków wskazali kolejno: treści dla dorosłych, dostępność broni oraz TikToka ex aequo z X (Twitter).

W Ameryce Łacińskiej najbardziej problematyczne okazały się platformy oparte na algorytmach promujących influencerów, podczas gdy aplikacje służące głównie komunikacji interpersonalnej miały znacznie mniejszy wpływ na poziom zadowolenia z życia. Na Bliskim Wschodzie i w Afryce negatywny wpływ mediów społecznościowych na dobrostan był wprawdzie słabszy, jednak szkody wiązały się przede wszystkim z biernym korzystaniem z nich - długotrwałym „scrollowaniem” oraz możliwością ciągłego porównywania się z innymi użytkownikami. Niezależnie od regionu świata najbardziej destrukcyjny wpływ na młodzież miało wielogodzinne korzystanie z tego typu rozrywki - różnica między używaniem mediów społecznościowych przez siedem godzin dziennie a jedną godzinę wiązała się z wyraźnie niższym poziomem dobrostanu badanych. W raporcie podkreślono również, że w Ameryce Północnej i Europie Zachodniej poziom szczęścia wśród młodych ludzi wyraźnie spadł. Autorzy zwracają uwagę, że okres ten zbiegł się z dynamicznym rozwojem technologii cyfrowych, które znacząco rozszerzyły świat wirtualny oraz przyczyniły się do powstania licznych platform społecznościowych, najczęściej opartych na algorytmach rekomendacyjnych.

Oczywiście różnice między odmiennymi pod względem geopolitycznym i społecznym regionami świata sprawiają, że przyczyn wyższego lub niższego poziomu szczęścia w poszczególnych krajach może być znacznie więcej. Jednak biorąc pod uwagę ogromną rolę, jaką we współczesnym świecie odgrywa Internet i tworzone w nim społeczności wirtualne, trudno, zwłaszcza w świetle danych z 47 krajów, nie dostrzec istotnych powiązań między odczuwanym dobrostanem a sposobem korzystania z mediów społecznościowych.

Płeć i długość użytkowania ma znaczenie 

Jeśli spojrzeć na różnice związane z płcią, u dziewcząt najwyższy średni poziom satysfakcji z życia odnotowano wśród tych, które korzystają z mediów społecznościowych krótko, czyli mniej niż godzinę dziennie, a dalszy wzrost czasu spędzanego online wiązał się z obniżeniem dobrostanu. U chłopców podobny wzorzec obserwowano głównie w Europie Zachodniej i krajach anglojęzycznych. Być może jest to powiązane z rodzajem treści promowanym na platformach; dla żeńskich użytkowniczek często bazują one na odniesieniach do atrakcyjności fizycznej i seksualności, wyższe jest także prawdopodobieństwo przemocy na tle seksualnej za pomocą internetu.  Jednocześnie zarówno w przypadku chłopców, jak i dziewcząt, największe zróżnicowanie w poziomie satysfakcji z życia występowało wśród osób korzystających z mediów społecznościowych bardzo intensywnie (7+ godzin dziennie) oraz wśród “nie-użytkowników” (non-users) - w tych grupach odsetek osób deklarujących zarówno najwyższy, jak i najniższy poziom zadowolenia z życia był większy niż wśród użytkowników umiarkowanych. W większości regionów dziewczęta niekorzystające z mediów społecznościowych najczęściej deklarowały pełną satysfakcję z życia, choć w niektórych miejscach także ciężcy użytkownicy wykazywali większe prawdopodobieństwo pełnej satysfakcji niż osoby umiarkowanie korzystające.

Współczesny nastolatek: wpływ social mediów na wellbeing oraz rola statusu społeczno-ekonomicznego 

Raport wykazał, że młode osoby pochodzące z niższych warstw społecznych, mniej uprzywilejowane (również w mediach) i o gorszej sytuacji ekonomicznej są częściej narażone na problemy psychiczne w kontakcie z mediami społecznościowymi. W badaniu obejmującym 43 kraje świata, pod kątem poziomu tzw. Problematycznego Korzystania z Mediów Społecznościowych (PSMU - Problematic Social Media Use) oraz jego wpływu na dobrostan nastolatków, Polska zajęła 17. miejsce. Najgorsze wyniki uzyskały Węgry, tuż za nimi Łotwa i Estonia, natomiast najwyższe - kolejno: Kazachstan, Gruzja i Norwegia. W osobnej analizie, w której nastolatkowie oceniali poziom swojego życia, Polska osiągnęła 14. miejsce.

Skala problemu: czy wirtualny świat zagraża populacji?

W jednym z rozdziałów raportu badacze z New York University, Jonathan Haidt i Zachary Rausch, zostali zapytani: Czy korzystanie z mediów społecznościowych przez dzieci i młodzież jest wystarczająco bezpieczne? Odpowiedzieli jednoznacznie: nie. Swoją tezę poparli siedmioma dowodami naukowymi (na podstawie badań ankietowych młodzieży, i rodziców, nauczycieli i lekarzy, treści dokumentów korporacyjnych, wyników badań przekrojowych, wyników badań longitudinalnych - badania naukowe, w których tych samych uczestników obserwuje się wielokrotnie przez dłuższy czas), wyników eksperymentów dotyczących redukcji mediów społecznościowych, wyników eksperymentów naturalnych). 

Badacze, na podstawie zebranych dowodów, stwierdzają jednogłośnie, że szkody wyrządzone przez korzystanie z mediów społecznościowych wśród młodzieży występują na dwóch poziomach:

1. Bezpośrednim: obejmującym ryzyko szantażu seksualnego (sextortion) oraz cyberprzemocy,
2. Pośrednim: obejmującym m.in. wzrost depresji i lęku.

Szkody wynikające z korzystania z mediów społecznościowych dotyczą całej populacji młodych ludzi, a nie tylko poszczególnych jednostek.

Autorzy rozdziału argumentują również, że rozwój i rosnąca dostępność mediów społecznościowych przyczyniły się do historycznego wzrostu zachorowań na choroby psychiczne wśród młodych ludzi od połowy lat 2010.

Podsumowanie 

Raport World Happiness Report 2026 pokazuje, że intensywne korzystanie z mediów społecznościowych, zwłaszcza przez młodzież, może negatywnie wpływać na dobrostan psychiczny, nasilając stres, lęk i poczucie niezadowolenia z życia. Najbardziej narażone są osoby spędzające w sieci wiele godzin dziennie, dziewczęta, młodzi z niższym statusem społeczno-ekonomicznym oraz użytkownicy platform promujących treści o charakterze porównawczym lub seksualnym. Choć media społecznościowe utrzymują silną presję społeczną i pozostają nieodłączną częścią życia, badania wskazują, że ich ograniczenie mogłoby poprawić samopoczucie wielu osób.

Źródła: 

1. https://www.gallup.com/analytics/349487/world-happiness-report.aspx
2. https://www.worldhappiness.report/ed/2026/