Czego chce student? Praca, mieszkanie, zarobki i oczekiwania

Studenci nie stanowią dziś jednorodnej grupy – różnią się sytuacją mieszkaniową, zawodową i finansową. W roku akademickim 2025/2026 w Polsce studiowało 1,322 mln osób - o około 43 tys. więcej niż rok wcześniej. To liczna grupa, która ma znaczenie nie tylko dla systemu szkolnictwa wyższego, ale również dla rynku pracy. Według badania „Student w pracy 2026” Polskiej Rady Biznesu ponad 50% studentów deklaruje, że pracuje zawodowo, regularnie lub dorywczo. Średni dochód pracującego studenta wynosił natomiast 4148 zł netto miesięcznie, czyli o 14% więcej niż rok wcześniej, gdy było to 3623 zł.

Zbliżający się rok akademicki oznacza w październiku powrót studentów na uczelnie. Szczególnie widoczne jest to w dużych miastach, w których studenci stanowią liczną grupę społeczną - nie tylko z perspektywy życia kulturalnego, ale również rynku pracy. Dla pracodawców zatrudnianie osób studiujących może być korzystne, między innymi ze względu na popularność umów cywilnoprawnych oraz szczególne zasady dotyczące składek w przypadku części studentów. Jednocześnie sytuacja studentów na rynku pracy jest silnie powiązana z ich sytuacją mieszkaniową i kosztami życia. Dla części młodych osób praca podczas studiów jest sposobem na zdobycie pierwszego doświadczenia zawodowego, dla innych - koniecznością pozwalającą pokryć koszty codziennego utrzymania. Dlatego coraz ważniejsze stają się pytania: gdzie szukać pracy podczas studiów, na jakich warunkach, w jakim wymiarze czasu i w jakiej branży?

Jak sobie pościelisz, tak się wyśpisz? Kwestie mieszkaniowe utrudnieniem dla studentów

Chociaż w debacie publicznej można usłyszeć wiele głosów, szczególnie przedstawicieli starszych pokoleń, o rzekomej „niezaradności” dzisiejszych młodych, dane pokazują znacznie bardziej skomplikowany obraz. Trudno mówić o pełnej samodzielności, kiedy znaczną część dochodów pochłaniają koszty mieszkania. W takich warunkach hasło „ciężka praca zawsze popłaca” niekoniecznie odpowiada rzeczywistości, z którą mierzą się osoby rozpoczynające dorosłe życie. Z raportu „Studenci na rynku nieruchomości”, przygotowanego już po raz siódmy przez Centrum AMRON we współpracy z zespołem Fundacji Warszawski Instytut Bankowości, wynika, że 42% ankietowanych musiało mierzyć się z podwyżkami opłat za mieszkanie lub pokój w roku akademickim 2024/2025. W większości przypadków wzrosty nie przekroczyły 10%. Pozostałe 58% badanych nie doświadczyło wzrostu kosztów najmu. Jak podkreślają autorzy raportu, sytuacja ta może być związana między innymi z zawieraniem przez część studentów długoterminowych umów najmu.

Na podstawie 2,1 tys. ankiet wypełnionych przez studentów studiów stacjonarnych i niestacjonarnych, pierwszego i drugiego stopnia zebrano również dane dotyczące tego, gdzie i w jaki sposób mieszkają studenci w Polsce. Najczęstszą formą zamieszkania wśród badanych było współdzielenie mieszkania lub domu - wskazało ją 41% respondentów. Kolejne 27% wynajmowało lokal mieszkalny lub dom wspólnie z drugą osobą. Jeśli chodzi o akademiki, popularniejszym wyborem okazał się akademik publiczny - mieszkało w nim 18% ankietowanych. Łącznie w akademikach publicznych i prywatnych mieszkało 22% studentów. Najrzadziej wybieraną formą było natomiast samodzielne mieszkanie w prywatnej nieruchomości - tylko 10% badanych mogło pozwolić sobie na mieszkanie lub dom na wyłączność.

Jednym z najważniejszych kryteriów wyboru miejsca zamieszkania pozostają oczywiście koszty. Aż 35% studentów odpowiedziało, że w ciągu ostatniego roku ich koszty najmu wzrosły od 5 do 10%. Pokazuje to, że dla studentów istotna jest nie tylko cena wyjściowa najmu, ale również warunki umowy, które mogą określać między innymi zasady i termin informowania o podwyżkach. Według raportu ceny najmu rosną. Ponad połowa badanych studentów zadeklarowała, że ich miesięczne koszty wynajmu przekraczają 1000 zł, co oznacza wzrost o 16 punktów procentowych w porównaniu z poprzednim rokiem. Do pozostałych kryteriów wyboru mieszkania należą oczywiście lokalizacja, dostępność komunikacji publicznej, standard lokalu oraz bezpieczeństwo okolicy.

Kryzys bezdomności wśród młodych

Warto dodać, że uczestnikami ostatniej edycji badania dotyczącej roku akademickiego 2024/2025 byli studenci 37 uczelni w 18 miastach. Zdecydowaną większość stanowili studenci studiów stacjonarnych - 84% ankietowanych - a największą grupę respondentów stanowili studenci studiów I stopnia, którzy odpowiadali za ponad 77% wszystkich ankietowanych. Oznacza to, że w badaniu znaczącą grupę stanowiły osoby bardzo młode, dopiero rozpoczynające kształcenie wyższe i często jednocześnie wchodzące na rynek pracy bez wcześniejszego doświadczenia.

Patrząc na te dane, trudno nie zwrócić uwagi również na inny problem dotyczący młodego pokolenia - kryzys bezdomności. W ostatnich latach temat ten coraz częściej pojawia się w debacie publicznej, między innymi za sprawą działalności Fundacji „Po Drugie”, która w Warszawie prowadzi dom z 16 miejscami dla młodzieży i młodych dorosłych doświadczających bezdomności, jednocześnie wspierając ich w budowaniu samodzielnego życia. Jak wynika z opublikowanych w czerwcu tego roku przez fundację danych, podczas ogólnopolskiego liczenia osób w kryzysie bezdomności organizowanego przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w marcu 2026 roku naliczono 1232 osoby w wieku od 18 do 25 lat. W 2024 roku było ich 1022. Dane te nie pokazują pełnej skali zjawiska, ale wskazują na wzrost liczby młodych osób doświadczających bezdomności. Osoby młode stanowią około 4% całej populacji osób w kryzysie bezdomności. Największą grupę stanowią osoby w wieku 41–60 lat - około 46% - oraz osoby w wieku 60 lat i więcej - około 32%.

Ile kosztuje samodzielność?

Jeśli chodzi o ceny wynajmu pokoi i kawalerek w dużych miastach, a więc tam, gdzie znajdują się największe i najbardziej popularne ośrodki akademickie, koszty również nie należą do najniższych. 

Według danych przywoływanych przez Business Insider studenci coraz częściej poszukują nie tylko kawalerek, ale również pokoi. Średni koszt wynajmu pokoju wynosił około 1400 zł w Warszawie, 1300 zł w Gdańsku, 1200 zł w Krakowie i Wrocławiu, 1100 zł w Poznaniu oraz 900 zł w Katowicach, Łodzi i Lublinie. W przypadku kawalerek, bazując na danych Otodom, miesięczny koszt wynajmu w dużych miastach mieści się natomiast mniej więcej w przedziale 2200–3300 zł. W takich warunkach praca podczas studiów staje się dla wielu młodych osób nie tyle dodatkiem do edukacji, ile jednym z elementów pozwalających utrzymać się na rynku mieszkaniowym.

Oczekiwania studentów: większe zarobki i lepsze warunki pracy

Jak wynika z raportu „Student w pracy 2026”, niemal połowa badanych studentów zarabiała 3-6 tys. zł netto miesięcznie. 18,5% osiągało miesięczne dochody mieszczące się w przedziale 4-5 tys. zł. Jednocześnie 44% studentów pracowało na umowie zleceniu.

Wobec tych danych łatwiej zrozumieć, dlaczego kwestia zarobków jest dla studentów tak istotna. Jeśli około połowa osób studiujących podejmuje pracę, warto spojrzeć na ich sytuację szerzej, szczególnie że zdobywają w ten sposób pierwsze doświadczenia zawodowe, jednocześnie kształcąc się i przygotowując do wejścia na rynek pracy po uzyskaniu dyplomu. W badaniu zapytano więc również o ambicje zarobkowe studentów w perspektywie najbliższych 12 miesięcy, trzech lat i dziesięciu lat.

W perspektywie najbliższych 12 miesięcy:

• prawie co czwarty student (24%) chciałby otrzymywać pensję w wysokości ponad 20 tys. zł,
• 14% badanych wskazało jako oczekiwany poziom wynagrodzenie 10–12 tys. zł.

W perspektywie trzyletniej oczekiwania nieco się wyrównują:

• 31% ankietowanych liczy na zarobki przekraczające 20 tys. zł,
• po około 10–13% wskazało przedziały 10–12 tys. zł, 12–15 tys. zł oraz 15–20 tys. zł.

Jeszcze wyraźniej długofalowe ambicje studentów widać w perspektywie dziesięciu lat.

• W ciągu kolejnych 10 lat prawie połowa (47%) badanych chciałaby zarabiać ponad 20 tys. zł.
• 15% marzy o pensji rzędu 15–20 tys. zł.
• 13% studentów wskazało kwotę 12–15 tys. zł.
• 12% – 10–12 tys. zł.

Choć w raporcie wielokrotnie pojawiają się określenia takie jak „marzy”, „liczy” czy „chciałoby”, warto spojrzeć na te deklaracje szerzej. Studenci nie są bierną grupą respondentów, a ich oczekiwania finansowe mogą być związane nie tylko z ambicjami, ale również z oceną warunków życia, kosztami utrzymania oraz przekonaniem o wartości wysiłku wkładanego jednocześnie w pracę i kształcenie.

Student na rynku pracy: czego potrzebuje?

Obraz studenta, który wyłania się z danych, jest znacznie bardziej złożony niż stereotyp młodej osoby, która „dorabia sobie” po zajęciach. Dla części studentów praca jest sposobem na zdobycie doświadczenia i rozpoczęcie kariery zawodowej, dla innych – koniecznością wynikającą z kosztów mieszkania i codziennego życia. Jednocześnie rosną oczekiwania dotyczące wynagrodzenia, warunków zatrudnienia i możliwości pogodzenia pracy z edukacją. Dlatego pytanie o pracę dla studentów nie powinno sprowadzać się wyłącznie do tego, gdzie znaleźć ofertę. Równie ważne staje się to, czy proponowane warunki pozwalają młodej osobie jednocześnie pracować, studiować i budować względnie stabilną sytuację życiową.

Dla pracodawców oznacza to z kolei konieczność spojrzenia na studentów nie tylko jako na elastycznych pracowników, ale również jako na grupę, która ma konkretne potrzeby i coraz wyraźniej określone oczekiwania wobec rynku pracy.

Źródła: 

1. https://swresearch.pl/news/zarobki-studentow
2. https://www.zbp.pl/aktualnosci/raporty-i-analizy/studenci-na-rynku-nieruchomosci-2025
3. https://www.facebook.com/podrugie/posts/pfbid0tBqKKmbwgHTM7QmEcrNw1awPMu9Rih1WcUAjdXp4PnYKb5k56rXYRVnYUHyyXt3Pl
4. https://oko.press/rekordowa-liczba-mlodych-ludzi-bezdomnych
5. https://businessinsider.com.pl/nieruchomosci/ile-kosztuje-wynajem-dla-studenta-w-2026-r-ceny-pokoi-i-kawalerek-w-najwiekszych/l88cnkm