Osoby z Ukrainy w Polsce: aktywność zawodowa, zarobki, rodzaj pracy (sprawdzamy raport Deloitte)

Polska staje się dziś krajem coraz bardziej zróżnicowanym społecznie. W 2022 roku, w związku z eskalacją wojny w Ukrainie, granicę polsko-ukraińską przekroczyło aż 8,8 miliona osób z Ukrainy. Patrząc na obecne dane, na stałe pozostało w Polsce około 1,8–1,9 mln obywateli tego kraju. Po czterech latach od wybuchu pełnoskalowej wojny z Rosją zmienił się krajobraz społeczny, kultura dwóch sąsiadujących ze sobą narodów oraz funkcjonowanie rynku pracy. Mamy również coraz więcej danych dotyczących tego, jak społeczność ukraińska odnajduje się w Polsce i jak jej obecność wpływa na polską gospodarkę.

Mimo coraz częściej pojawiających się skrajnych narracji o rzekomo negatywnym wpływie obecności osób z Ukrainy na polską sytuację ekonomiczną dane z najnowszych badań pokazują inny obraz. Zarówno aktywność zawodowa Ukraińców, jak i ich wkład w system ubezpieczeń wskazują, że obecność imigrantów z sąsiedniego kraju objętego wojną nie tylko nie musi destabilizować polskiej gospodarki, ale w niektórych obszarach może wspierać jej funkcjonowanie. Dzięki najnowszemu raportowi przygotowanemu przez firmę Deloitte, który analizuje wpływ uchodźców z Ukrainy na polską gospodarkę, możemy bliżej przyjrzeć się takim zagadnieniom jak zarobki, ubezpieczenia, wykonywane zawody czy aktywność zawodowa — a wszystko na podstawie danych, a nie argumentów zaczerpniętych z przypadkowych obserwacji.

Kim są Ukraińcy w Polsce? 

Populacja osób z Ukrainy jest skoncentrowana przede wszystkim w dużych ośrodkach miejskich, w których dostęp do pracy jest większy i bardziej różnorodny, możliwa jest szersza sieć kontaktów (rodzina, znajomi, inne osoby ze społeczności ukraińskiej), a także lepszy dostęp do infrastruktury i zróżnicowanych usług (transport publiczny, szkoły, pomoc integracyjna i urzędy).

Z danych przedstawionych w raporcie Deloitte Poland: Analysis of the Impact of Refugees from Ukraine on the Economy of Poland – 3rd edition (październik 2026) wynika, że we wrześniu 2026 roku najwięcej uchodźców z Ukrainy zamieszkiwało Wrocław – 7,2%. Przemyśl, duże miasto położone przy granicy polsko-ukraińskiej, zamieszkiwało 6,6% uchodźców, a Warszawę wraz z powiatem pruszkowskim – 5,9%. Warto jednak wspomnieć, że w ujęciu bezwzględnym, czyli pod względem całkowitej liczby osób, a nie ich udziału w populacji, Warszawa przyjęła więcej uchodźców z Ukrainy – 105 018 osób, podczas gdy we Wrocławiu było ich 56 753.

Do innych jednostek terytorialnych z największą liczbą uchodźców z Ukrainy należą kolejno: Kraków, Poznań, Gdańsk, Szczecin, powiat poznański, Łódź, powiat pruszkowski i Lublin.

Wśród osób, które przyjechały do Polski z Ukrainy, widoczna jest jedna wyraźna tendencja: zdecydowanie przeważają kobiety. Wynika to przede wszystkim z mobilizacji wojskowej w Ukrainie i ograniczeń w wyjazdach mężczyzn, które nasiliły się po rozpoczęciu pełnoskalowej inwazji w 2022 roku. Wcześniej migracja z Ukrainy miała w dużej mierze charakter zarobkowy, a wśród osób przyjeżdżających do Polski przeważali mężczyźni. Po 24 lutego 2022 roku społeczność uchodźcza zaczęła składać się przede wszystkim z kobiet i dzieci. We wrześniu 2026 roku kobiety z Ukrainy stanowiły aż 59% uchodźców z tego kraju. Wśród osób poniżej 18. roku życia proporcje między płciami są znacznie bardziej wyrównane, a dzieci stanowią 15% całej populacji uchodźców z Ukrainy. Największą nierównowagę między płciami obserwuje się natomiast w najstarszej grupie wiekowej. Mężczyźni w wieku 63 lat i więcej stanowią zaledwie 1% populacji uchodźców, podczas gdy kobiety w tym wieku – 5%. Różnica ta może odzwierciedlać m.in. krótszą oczekiwaną długość życia mężczyzn.

Od marca 2022 do września 2026 roku zarejestrowano w Polsce prawie 2,1 mln wniosków o nadanie numeru PESEL UKR, a 8 września 2026 roku aktywny status posiadało 868 tys. osób. Jednak rejestr ten nie odzwierciedla jednak dokładnie liczby uchodźców faktycznie przebywających w Polsce, ponieważ zmienia się wraz z nowymi rejestracjami, wyjazdami i zmianami statusu pobytowego. Jednocześnie coraz więcej obywateli Ukrainy uzyskuje stabilniejsze formy pobytu — w latach 2022–2025 liczba osób posiadających zezwolenia na pobyt czasowy, stały lub rezydenta długoterminowego UE wzrosła o 281 tys., co może częściowo wynikać z przechodzenia uchodźców z ochrony czasowej na inne formy pobytu.

Osoby z Ukrainy na polskim rynku pracy: aktywność zawodowa, zarobki, wykonywane zawody

Wiele słyszymy o osobach z Ukrainy w kontekście pracy; z jednej strony spotykamy się z komentarzami sugerującymi brak aktywności zawodowe a z drugiej strony sugeruje to, że “Ukraińcy przyjechali zabrać Polakom pracę” - obie te tezy to mit nie mający uzasadnienia w rzetelnych danych. Według raportu Deloitte w 2025 r.:

• 76% było zatrudnionych,
• 10% było bezrobotnych, ale aktywnie poszukiwało pracy,
• 14% pozostawało biernych zawodowo.

Sumując - łącznie 86% uchodźców było aktywnych zawodowo, co oznacza, że pracowali lub poszukiwali zatrudnienia. Szczególnie istotną daną jest to, że wskaźnik zatrudnienia wzrósł do 76% (z 69% w 2024 r.), a udział osób aktywnych zawodowo osiągnął 86%, głównie dzięki spadkowi bierności zawodowej z 25% do 14%. Dlaczego to ważne? Ponieważ pokazuje nie tylko, że więcej osób pracuje, ale też że więcej uchodźców podejmuje próbę wejścia na polski rynek pracy. Wzrost bezrobocia z 6% do 10% nie musi więc oznaczać pogorszenia sytuacji - częściowo wynika z tego, że osoby wcześniej nieaktywne zaczęły szukać zatrudnienia.

Sytuacja zawodowa uchodźców z Ukrainy jest charakterystyczna dla osób emigrujących z trudniejszych warunków bytowych do kraju, w którym gospodarka i dobrobyt są większe; osoby z Ukrainy częściej niż obywatele Polski pracują w zawodach niewymagających wysokich kwalifikacji. W 2025 roku 38% pracujących posiadaczy PESEL UKR wykonywało prace proste, wobec 24% obywateli Ukrainy posiadających inne tytuły pobytowe i 9% Polaków. Jednocześnie ponad jedna czwarta pracujących uchodźców była zatrudniona w handlu, gastronomii i usługach związanych z zakwaterowaniem, czyli sektorach szczególnie narażonych na występowanie szarej strefy. 

Chociaż na pierwszy rzut oka mogłoby wydawać się, że różnica w zatrudnieniu Polaków i Ukraińców wynika z wykształcenia nie jest to zawsze kwestia zdobytej edukacji. Niektóre dyplomy wymagają formalnego uznania, a w zawodach regulowanych, np. lekarza czy pielęgniarki, trzeba spełnić dodatkowe wymogi, by móc wykonywać zawód w Polsce a nostryfikacja i uznawanie kwalifikacji wiąże się z procesem. Innym powodem może być bariera językowa i znajomość lokalnych procedur, konieczność szybkiego podjęcia pracy i uzyskania dochodu a także, niestety, bariery w postaci uprzedzeń i niechęci do innej narodowości. Istotnym zjawiskiem jest również samozatrudnienie i praca nieformalna. W badaniu 9% pracujących uchodźców deklarowało pracę nieformalną — 10% kobiet i 5% mężczyzn. Nieformalne samozatrudnienie zgłaszało 16% kobiet, co może wiązać się m.in. ze świadczeniem usług domowych poza formalną gospodarką. Dane te należy jednak traktować jako dolne oszacowanie, ponieważ część respondentów może nie ujawniać pracy nieformalnej.

Pod względem zarobków uchodźcy z Ukrainy mogą liczyć na medianę miesięcznego wynagrodzenia netto w wysokości 4507 zł w 2025 roku, co stanowiło 85% mediany wynagrodzeń netto w całej polskiej gospodarce. Wynagrodzenia te wzrosły o 45% w porównaniu z 2023 rokiem, jednak ich relatywna pozycja płacowa pozostała zbliżona do wcześniejszej. Może to wskazywać, że mimo rosnącej aktywności zawodowej uchodźców ich potencjał zarobkowy nadal jest ograniczany m.in. przez niedopasowanie kwalifikacji do wykonywanej pracy.

Podsumowanie 

Dane Deloitte pokazują, że uchodźcy z Ukrainy odgrywają istotną rolę na polskim rynku pracy: w 2025 roku 76% z nich było zatrudnionych, a 86% pozostawało aktywnych zawodowo. Jednocześnie wielu pracuje na stanowiskach niewymagających wysokich kwalifikacji, a mediana ich miesięcznych zarobków netto wyniosła 4507 zł, co wskazuje na utrzymujące się różnice względem całej polskiej gospodarki. Barierami pozostają m.in. uznawanie kwalifikacji, wymagania językowe i niedopasowanie wykształcenia do wykonywanej pracy, przez co część potencjału zawodowego uchodźców nie jest w pełni wykorzystywana.

Źródła:  

1. https://data.unhcr.org/en/documents/details/124105