Sprzedawcy, nauczyciele, sprzątacze, a może kierowcy? Zapewne każdy z nas może wymienić najbardziej „spodziewane” zawody w rankingu najczęściej wykonywanych w naszym kraju. W tym roku Główny Urząd Statystyczny zaprezentował jednorazową publikację pt. „Zróżnicowanie zawodów na rynku pracy w Polsce”, która zawiera dane będące wynikiem pracy eksperymentalnej.
Jak możemy przeczytać na stronie GUS:
„(...) celem było dostarczenie szczegółowych informacji na temat zawodów wykonywanych przez 14,1 mln pracujących w gospodarce narodowej oraz 1,4 mln osób wykonujących pracę wyłącznie na podstawie umów zlecenia i pokrewnych. Dane prezentują wyniki dla 443 grup zawodowych, według stanu na 31.12.2024 r.”
Materiał GUS przedstawia nie tylko strukturę zawodową według płci i wieku, ale również odrębne rozdziały poświęcone zawodom wykonywanym przez cudzoziemców oraz skali zatrudnienia w zawodach najbardziej podatnych na automatyzację i rozwój sztucznej inteligencji. W publikacji możemy również zajrzeć do analiz przestrzennych, które dostarczają – dla wybranych grup zawodowych – danych o tym, w jakich gminach i z jaką częstotliwością występują dane zawody. Dodatkowo struktura zawodowa jest podzielona na zawody sfeminizowane i zmaskulinizowane, najstarsze i najmłodsze profile demograficzne poszczególnych grup zawodowych oraz zawody najczęściej wykonywane przez osoby w wieku emerytalnym i poniżej 26. roku życia.
Top 10 najczęściej wykonywanych zawodów w Polsce
W polskiej gospodarce narodowej dominującymi grupami zawodowymi są sprzedawcy sklepowi i kasjerzy, a także kierowcy samochodów ciężarowych, magazynierzy oraz nauczyciele szkół podstawowych. Te grupy łącznie stanowią 13,5% wszystkich zawodów obecnych na rynku pracy. Jednak jeśli mielibyśmy przedstawić w graficznej formie „top 10”, przedstawiając najczęściej wykonywane zawody w Polsce, wyglądałaby ona właśnie tak:

Kobiety do opieki, mężczyźni na budowę? Zawody pod względem płci i wieku
Rynek pracy wciąż pozostaje wyraźnie zróżnicowany pod względem płci. Kobiety najczęściej dominują w zawodach związanych z sektorem opieki zdrowotnej oraz edukacji. Do najbardziej sfeminizowanych zawodów należą położne, specjalistki ds. wychowania małego dziecka oraz asystentki dentystyczne. Wśród mężczyzn dominują zawody wymagające przede wszystkim siły fizycznej – do najbardziej zmaskulinizowanych należą górnicy, murarze, operatorzy maszyn rolniczych i dekarze. Zrównoważoną strukturę płci można zauważyć przede wszystkim wśród właścicieli sklepów, piekarzy i cukierników, pracowników usług domowych oraz szefów kuchni.
Średni wiek pracujących jest wyraźnie zróżnicowany między grupami zawodowymi. Najmłodsi są pracownicy przygotowujący posiłki typu fast food oraz sportowcy i dżokeje – ich średni wiek wynosi 29 lat. Najstarszą grupę stanowią natomiast lekarze specjaliści oraz lekarze dentyści specjaliści, których średni wiek wynosi odpowiednio 56 i 55 lat. Wysoki średni wiek dotyczy również m.in. pielęgniarek z tytułem specjalisty, sędziów i duchownych.
W jakich zawodach najczęściej pracują cudzoziemcy w Polsce?
Istotną grupę osób pracujących w Polsce stanowią cudzoziemcy. Wśród nich zdecydowanie dominują obywatele Ukrainy, którzy stanowią niemal 68% wszystkich cudzoziemców pracujących w Polsce. Wśród mężczyzn najpopularniejszym zawodem jest kierowca samochodu ciężarowego, który należy również do zawodów deficytowych. Kobiety stanowią 37% wszystkich cudzoziemców pracujących w Polsce i najczęściej znajdują zatrudnienie jako sprzedawczynie sklepowe, magazynierki oraz sprzątaczki.
W przypadku osób pracujących wyłącznie na podstawie umów zlecenia i pokrewnych najczęściej wykonywanymi zawodami są pomoce i sprzątaczki oraz robotnicy wykonujący prace proste w przemyśle. Te dwie grupy stanowią łącznie blisko 10% pracujących na podstawie takich umów.
Źródła:





